Hoe managementmethode LEAN en de Digitale Transformatie elkaar wel kunnen versterken.

Managementmethode LEAN en de Digitale Transformatie kunnen elkaar versterken, als niet het interne proces, maar de supply chain het doel is. Hieronder zal dit nader toegelicht worden.

LEAN in de traditionele organisatie

LEAN is een effectief bewezen methode, die in dit artikel niet nader toegelicht hoeft te worden. Er is voldoende informatie beschikbaar op het internet. Vanuit het oogpunt van de digitale transformatie kan LEAN toegepast worden in twee verschillende visies op IT-management. De eerste visie hoort bij de traditionele organisatie, die industrieel ingericht is. Verschillende afdelingen werken in silo’s naast elkaar. Door deze samenvoeging van specialisten zijn organisaties in staat om heel efficiënt te werken aan het meer en goedkoper produceren van hun producten en diensten.

Een van de waardevolle toevoegingen van LEAN (er zijn er velen!) is dat via KAIZEN een start wordt gemaakt met het vormen van multi-skilled werkteams. Deze Kaizen hebben het doel om verspillingen te elimineren in het primaire proces. De definitie van verspilling is hier: “alles waar een klant niet voor betaalt”. De Kaizen van de traditionele organisaties focussen daarom in de praktijk vooral op het innoveren van het proces. Veel minder op product- of marktinnovatie.

Digitalisering is hiervoor al jaren een waardevol middel. Hieronder een overzicht van de acht verschillende soorten verspilling die LEAN definieert. Met daarachter een voorbeeld van wat digitalisering hierbij kan doen.

De 8 verspillingen en digitale oplossingen.

Verspilling 1: Wachten.
Voorbeeld digitale oplossing: Een Enterprice Resource Planning-systeem (ERP), waarin workflowplanning geoptimaliseerd wordt.

Verspilling 2: Overbewerking.
Voorbeeld digitale oplossing: Automatisering en robotisering van bewerkingen.

Verspilling 3: (Teveel) voorraad
Voorbeeld digitale oplossing: Warehous Management Systeem (WMS), dat de Just-in-Time (JIT) protocollen van LEAN ondersteunt

Verspilling 4: Transport.
Voorbeeld digitale oplossing: Logistiek Management Systeem, gekoppeld aan het eerder genoemde ERP en WMS-systeem.

Verspilling 5: Fouten.
Voorbeeld digitale oplossing: automatiseren van complexe en repeterende werkzaamheden.

Verspilling 6: Overproductie.
Voorbeeld digitale oplossing: Productie-on-demand met digitale apparatuur, gekoppeld aan een ERP of WMS systeem.

Verspilling 7: Beweging.
Voorbeeld digitale oplossing: robotisering van intern transport en arbeid.

Verspilling 8: Talent.
Voorbeeld digitale oplossing: Met Augmented Reality (AR) brillen kan technisch talent eerder en effectiever ingezet worden, omdat dit ‘learning-on-the-job’ op een aangename manier mogelijk maakt.

Een traditionele organisatie die op elke verspilling een digitale oplossing heeft, kan het zelfbeeld hebben dat het heel ver is in de digitale transformatie. Maar bij een audit naar de digitale volwassenheid, worden de karakteristieken van de adaptieve organisatie gebruikt. Daaruit kan blijken dat de bedrijfsvoering steunt op volwassen digitale apparatuur. Maar dat de toepassing ervan juist een belemmering is voor de digitale transformatie!

LEAN in de adaptieve organisatie.

In Het Managementboek voor Digitale Transformatie wordt bij de inleiding al geschreven: het gaat hier niet om technologie. Maar om wat organisaties doen met deze technologie om mee te bewegen met de digitaliserende samenleving.

En door digitalisering louter in te zetten om het bestaande product ‘meer LEAN’ naar de bestaande markt te brengen, wordt doorgaans niet echt meebewogen met een digitaliserende samenleving.

Een paar voorbeelden.

KODAK heeft mogelijk heel LEAN ingerichte processen gehad om fotorolletjes te ontwikkelen. Toch zijn het de digitale camera’s en de geprinte fotoalbums die KODAK van marktleider naar de rand van faillissement hebben gebracht. In de supply chain waren opeens oplossingen voor consumenten, die de verspilling aan overproductie, transport en wachten te lijf gingen.

Taxi Centrale Amsterdam heeft mogelijk een heel goed logistiek systeem gehad om haar taxi’s Just-In-Time op de juiste plek te krijgen. Toch heeft het platform Uber een veel klantvriendelijker dienst geboden aan mensen die met een taxi reizen. De consument ervoer het terugdringen van verspillingen wachten, transport en beweging.

Regionale kranten maakten gebruik van volledig digitale opmaaksystemen om heel snel en efficiënt advertenties voor tweedehands artikelen in het lokale huis-aan-huis krantje te krijgen. Toch waren ze kansloos tegen ‘gratis’ diensten die Marktplaats.nl en Ebay.com aan mensen boden. Het oplossen van verspillingen (talent, overproductie, wachten) werd wederom gevoeld door de consument.

Conclusie LEAN en de Digitale Transformatie

De acht verspillingen van LEAN zijn nog altijd heel relevant voor organisaties. Maar niet door het eigen proces centraal te zetten als doel van LEAN. De eindgebruiker moet centraal staan. En de totale supply chain is het onderzoeksgebied richting de verspillingen.

In die context van een ecosysteem van samenwerkende partners in een supply chain, is de uitgebreide toolbox aan methodes en instrumenten van LEAN nog altijd effectief. Hierdoor kunnen we concluderen dat LEAN heel effectief kan zijn voor een adaptieve organisatie. Mits toegepast vanuit de bijbehorende visie op digitalisering.


Deze blog is geschreven door Sander Jansen. Sander maakt deel uit van de RGO-community. Bij Kweekel geeft hij vooral trainingen op het gebied van digitale transformatie. Hij is auteur van Het Managementboek voor Digitale Transformatie.

Af en toe tips ontvangen over resultaatgericht organiseren, managen werken en veranderen? Schrijf je dan in op onze nieuwsbrief.